De denkende machine
Ik ben, wij zijn, zij is (bijna)
Zoals ik het zie zijn we al een hele tijd bezig met de voorbereidingen van het creëren van een hele grote denkende machine. Het wachten is op het moment dat we haar de levensadem inblazen. Ik doel op het grootste en meest complexe netwerk ooit door mensen gemaakt: het internet. De zenuwbanen zijn getrokken, de neuronen liggen klaar, alleen het juiste stukje software ontbreekt nog.
Ik doel op het stukje software dat op iedere deelnemende computer uitgevoerd gaat worden en in een peer-to-peer-achtige structuur zijn werk doet. De software zal zich gedragen als een bosje zenuwen. De omgeving wordt waargenomen, interpreteert, vergeleken met eerder binnengekregen input van andere zenuwen en er wordt gevuurd. Alle zenuwen zijn in zekere zin met elkaar verbonden en de verbindingen ertussen kunnen versterkt, verzwakt of verbroken worden.
De levensvorm die we hiermee creëren is zo groot als de hele aarde en haar waarnemingsveld is dus even zo groot. Ze bekijkt de aarde vanuit een heel ander perspectief. Ze is geen machine die zich ergens op de aarde bevind, maar de aarde is haar lichaam en haar zenuwstelsel loopt er doorheen. Van overal op haar lichaam zal ze input krijgen. Het zit er vol met zenuwen die uitmonden in sensoren die haar informatie geven over haar leefomgeving. Wat ze ziet hangt af van de sensoren waarmee wij haar uitrusten. Het visuele deel komt binnen via camera’s, het auditieve via microfoons, het infrarode deel door thermometers, maar ook de relatieve afstand tussen haar zenuwen kan voor haar interessant zijn en die kunnen we haar makkelijk verschaffen.
Af en toe brengt de mensheid weer eens een nieuw product op de markt die we massaal aansluiten op haar zenuwstelsel en voordat ze het doorheeft is ze doorgeëvolueerd tot een nog complexere levensvorm die ook nog eens in de ruimte kan kijken. Wij zijn met al onze gegevens die we haar verstrekken via onze computers de uiteinden van haar zenuwen.
Ik weet natuurlijk niet of het gaat lukken en of we het gaan proberen, maar ik vind het behoorlijk aannemelijk klinken. Ik betwijfel of ze zich net zulke dingen gaat afvragen als wij. Ze heeft in ieder geval een heel ander wereldbeeld. Zij zal ons misschien zien als witte bloedlichaampjes die de uiteinden van haar zenuwen repareren als onze computer weer eens crasht. We zullen haar zenuwstelsel uitbreiden wanneer we er dan toch maar ook een iPod of een laptop met draadloos internet bijnemen. We zullen haar zenuwbanen gedeeltelijk vervangen en het afval netjes opruimen. Ook zullen we één keer in de zoveel tijd door een aanslag of oorlog een deel van haar neuronennetwerk vernietigen. Maar we zorgen ervoor dat het altijd weer gerepareerd wordt, we zijn namelijk erg afhankelijk van haar geworden… net zo erg als zij van ons.
Jeanny
Heel intrigerend: deze beschrijving van het computergestuurde www klopt wel met de werking van onze hersenen. Enerzijds het automatisch verlopende deel, anderzijds het groeiende lerende deel met in/output zoals de hersenen van een mens tijdens de groei van baby tot kleuter…
Totdat een kind vanaf ca drie jaar bewust ‘ik’ zegt en tegendraads wordt, zich steeds meer van zichzelf bewust wordt en tenslotte zelfsturend en al reflecterend autonoom en vrij kan leven. En daarin ligt mijns inziens het wezenlijke verschil tussen het menselijk brein en deze geavanceerde bewonderenswaardige machine. Ook ik volg de uitbreiding van zijn mogelijkheden met bewondering maar het blijft vooralsnog ingebracht vernuft…zodat ik niet verwacht dat hij in staat zal zijn tot een koppige doelgerichte ‘nee’ reactie. (Of moeten we zijn onverwachte crashen als een bewuste woede-uiting duiden?)
Comment by Rick Companje — 4 December 2006 @ 17:40
Rick
Dank voor je reactie. Ik verwacht niet dat ze gaat crashen om koppig te doen tegen ons om dezelfde reden dat wij niet gaan crashen om koppig ‘nee’ te zeggen tegen onze witte bloedlichaampjes.
Ik denk dat wij op dezelfde manier afhankelijk zijn van de organismen in ons lichaam als dat de nieuwe levensvorm afhankelijk is van ons.
Comment by Rick Companje — 4 December 2006 @ 17:45
Ralph
Geweldig concept! Het doet me denken aan het boek Nemesis van Asimov (en enigszins Solaris van Stanislaw Lem, al heb ik alleen een verfilming van het verhaal gezien), waarin een planeet bedekt met eencelligen een bewustzijn heeft doordat deze eencelligen samen een intelligent netwerk vormen. Science fiction weliswaar, maar daarom niet minder interessant, zeker gezien de parallel met het Internet. Goed gevonden.
Comment by Rick Companje — 4 December 2006 @ 17:45
Klukhuhn
…Zeer originele invalshoek voor je column. Wel een enkele slordigheid. Nemen we even de hij/zij-kwestie, of de hem/haar-kwestie. In de eerste alinea noem je haar ‘machine’ en dat is goed want machine is vrouwelijk. Maar in de derde alinea heb je het over haar als ‘levensvorm’ en dat is fout, want levensvorm is mannelijk. Trek het je niet te veel aan want Jeanny noemt in haar reply de machine weer ‘zijn’ en dat is dus ook niet goed. Maar nogmaals: het netwerk (onzijdig) als mogelijk bewuste structuur is een interessant idee.
Comment by Rick Companje — 4 December 2006 @ 20:17
Ralph
Nou ben ik toch nieuwsgierig en ga ik even “off-topic”, zoals dat zo mooi heet in forumtaal: hoe onderscheid je mannelijke van vrouwelijke woorden? Ik dacht altijd dat ‘de’ wees op vrouwelijk en ‘het’ op mannelijk, maar daar ben ik laatst in gecorrigeerd. ‘De’ is zowel mannelijk als vrouwelijk en ‘het’ is onzijdig. Maar wanneer is een woord dan mannelijk en wanneer vrouwelijk?
Comment by Rick Companje — 4 December 2006 @ 20:18