Omvallende bitjes - Digitaal geheugen bedreigd

ID: Starre (2002) PDF: (afstuderen:Starre (2002) - Omvallende bitjes - Digitaal geheugen bedreigd.pdf|PDF)

===Intro *Als we het over duurzaamheid hebben, dan spreken we in het dagelijks leven al gauw over een termijn van tien tot vijftien jaar (wasmachines, koelkasten). Maar digitale duurzaamheid kent een veel langere tijdsspanne. Het archiefbesluit spreekt in dit verband van een termijn van honderd jaar leesbaarheid en toegankelijkheid *Effecten: in het geval van een privé-persoon wellicht nog worden gezegd: jammer, maar het is niet anders. Maar stel nu dat die persoon een belangrijk schrijver is? Een deel van onze cultuurhistorie verdwijnt op die manier. Of een wetenschapper? Wetenschapshistorie bedrijven wordt op die manier heel lastig. *overheid … verantwoording

*Afdrukken/instantieren: Bij afdrukken of instantiëren wordt digitale informatie vastgelegd op papier of microfilm (bijvoorbeeld afdrukken van een e-mailbericht en dat verder als archiefstuk behandelen). Het is echter geen echte oplossing voor het totale probleem, wellicht wel (voorlopig) voor onderdelen of in bepaalde situaties. Immers, digitale documenten verliezen hun eigenschappen en functionaliteit (bijvoorbeeld hypermedia), ze zijn niet langer machineleesbaar (en dus niet herbruikbaar), en documenten zijn niet langer terugzoekbaar op inhoudelijke kenmerken, tenzij die kenmerken opgenomen zijn in de beschrijving van een stuk. *Wie kan mij garanderen dat huidige pdfbestanden over honderd jaar nog leesbaar zijn (nog afgezien van de drager)? *Converteren kost geld en tijd

===Computermusea In computermusea worden machines op een zodanige manier bewaard, dat ze nog steeds kunnen worden gebruikt. Maar ook computermusea leveren op de langere termijn geen oplossing: *het is onwaarschijnlijk dat machines het tot in het oneindige zullen doen, mechanische problemen zijn op den duur onvermijdelijk; *toegang tot documenten is alleen mogelijk op een paar plaatsen; *oudere computers kunnen geen nieuwe media lezen, terwijl die nieuwe media wel moeten worden gebruikt in verband met de houdbaarheid (conversie); computerchips desintegreren op termijn (fysiek verval); *onderhoud van de machines is uitermate gespecialiseerd werk en derhalve kostbaar.

===Migratie/conversie Migratie is reeds jarenlang gebruikt als een vorm van preservering. Migratie (het overzetten van het ene naar het andere softwareplatform, van de ene versie van software naar de andere, en meestal in één adem genoemd met het verversen van de drager, conversie) zou een mogelijke oplossing kunnen zijn. Echter: *het kost veel tijd (en dus geld); *bij conversie gaat vaak informatie verloren, met het risico van corrupte data; *conversie is niet eenmalig, maar komt regelmatig terug (dus ook de risico’s); *conversie moet altijd worden uitgevoerd op een totale set documenten.

===Viewers Met een viewer is het mogelijk oudere documenten te bekijken. Het is een programma dat in staat moet zijn alle functionaliteiten van een document te laten zien.

===Digitale archeologie Bij het toepassen van digitale archeologie wordt ervan uitgegaan dat pas iets aan ‘leesbaar maken’ wordt gedaan op het moment dat dit nodig is. Het is daarmee de goedkoopste oplossing. … indien voldoende metadata bewaard.

===Bitstreams Een broertje van digitale archeologie is het bewaren van bitstreams en tegelijkertijd het creëren van metadata die het decoderen mogelijk maken.

===Emulatie Emulatie bestaat uit een techniek waarbij documenten en de bijbehorende programmatuur worden opgeslagen, tezamen met een specificatie van het platform waarop hetgedraaid heeft. Nodig: #het document zelf, met de toepassingsprogrammatuur en het operating system (alle als bitstream); #een specificatie van de emulator voor de oorspronkelijke hardware-omgeving (nb: een specificatie, geen programma); #metadata met betrekking tot het document, uitleg, labelinformatie etcetera. Een deel hiervan zal voor het menselijk oog leesbaar moeten zijn.

*centrale depots (bijvoorbeeld voor de emulatorspecificatie, operating system, toepassingssoftware). *Bij de Koninklijke Bibliotheek in Den Haag worden enige tests uitgevoerd om dit vast te stellen

===Organisatorische maatregelen *beveiliging van bepaalde schijven tegen ongeautoriseerd gebruik, checksum-operaties om de authenticiteit van documenten te garanderen, het regelmatig maken van backups (uiteraard alleen valide voor bewaring op de korte termijn

===Hoe inzetten? *weten wat je hebt; *weten hoe je het moet waarderen; *weten hoe er in werkprocessen mee wordt omgegaan.

Niemand kan een garantie geven voor het ‘Keep It Forever’, maar we kunnen wel maatregelen nemen om de kans zo groot mogelijk te maken.